Konklusyon: Kultural na Ebolusyon, Kalusugan at Kahirapan

Taliwas sa sinasabi ng mga kumakain ng aso - sa loob man o labas ng Baguio - hindi ito ayon sa tradisyon at kulturang Pilipino. Kumakain lamang sila ng asocena para pampainit at pampasarap sa katawan. Hindi para tugunan ang pangangailangang tradisyunal tulad ng paglilinis ng katawan ng mandirigma pagkagaling sa labanan o pagpapatigil sa mga ispiritu ng napatay sa paghahabol sa mga nabuhay. Malayo ito sa sagradong ritwal ng mga katutubo.

Nang pumasok ang komersyalismo, ginamit nito ang tradisyon upang maging behikulo sa oportunismo at pagkakataong kumita ng salapi.

Ayon kay Nita Hontiveros-Lichauco, pangulo ng Philippine Animal Welfare Society (PAWS), hindi basta-basta na lamang nagkakatay ng aso ang mga katutubong Cordilleran. Mahal ng mga Igorot ang aso nila dahil kasa-kasama nila ito sa pangangaso sa gubat. Tagapagligtas at tagababala din nila ito sa oras ng panganib.Tulad ng sa tatlong gulang na bata ang talino ng aso at nakakaramdam at nakaaamoy ito nang 50 ulit kaysa sa mga tao kung kaya alam niya kung may darating na sakuna o panganib.^[28]

"Naging komersyalisado ang sagradong tradisyong ito ng mga Cordilleran nitong nakalipas ng mga 20 taon," pagsusuri ng Linis-Gobyerno, isang non-governmental organization na nakabase sa Baguio City.

Nagawang maging komersyo ang nakagisnang tradisyon at kultura ng mga Igorot sa paglipas ng panahon.

Idiniin ni Bing Dawang na isang ebolusyong kultural itong may implikasyong hindi maganda sa pagkamamamayang Pilipino ng mga Igorot. Paliwanag niya:

"Igorot culture has greatly changed since 1904. Headhunting, for example, was also part of the Igorot culture and way of life a hundred years ago. We now recognize and reject that practice as murder.This is adaptation. This is cultural evolution."^[29]

Malaking salik sa pagkain ng aso ang kahirapan. Hamak na kayang bilhin ito ng mga karaniwang mamamayang Pilipino kaysa sa baboy, baka at manok. Kaya nang mapakain ng isang buong aso ang 20 katao sa halagang Php 300 hanggang Php 500. Libre pa kung matiyempuhang gagala-gala o nakakawala sa tali ang alagang aso ng kapitbahay. Kaya nga may pangkalahatang impresyong mahihirap lang ang kumakain nito sa kasalukuyan.

Pero sa Baguio na melting pot na ng maraming kultura, malaking aspeto ang pagbibigay-init umano sa katawan ng karne nito. Kaya mga marahil ito ang naging dahilan ng maraming Igorot sa St. Loius World's Fair sa paghahanap nila ng karneng aso noong nasa Amerika sila sa loob ng pitong buwan. Pagliligtas ito sa buhay nila. (May namatay na dalawang Pilipinong exhibitor dahil sa di nakayanang lamig at sakit noong 1904).

Napalaki nga lamang ng kanluranin at lokal na media sa pamamagitan ng sobrang paghahayag nito sa mundo (drumbeating) ng eksotiko at pagbibigay ng maling anggulo mula sa punto-de-bista ng mga nasa kanluran. Nag-aakusa ang mga kumakain ng aso na isa itong cultural imperialism.^[30]  Ipinipilit ng mga taga-Kanluran ang mga pamantayan nila sa pagkain batay sa kanilang karanasan, kagustuhan at kaligiran.

Ang hindi alam ng marami, Pilipino man o ibang lahi, na klasikong halimbawa ng kaugaliang kultural na nagkaroon ng ibang hugis sa paglipas ng panahon ang pagkain ng aso. Isang sinaunang tradisyong pinasukan ng makabagong komersyalismo.

Kung nagagawang mabago ang mga nakagisnang tradisyon para sa ikabubuti ng karamihan - tulad ng foot binding sa Tsina, sapilitang pagpapakasal o arranged marriages sa mga kultura sa Asya; pagbabawal ng clitoredectomy sa Africa; at pamumugot ng ulo ng mga Igorot - nagawa namang mabaliko ang tradisyonal na kaugalian ng mga Pilipino sa pagkakatay at pagkain ng aso. Ipinipilit ang pagpapanatili nito sa ngalan ng tradisyon ngunit nagkaroon naman ito ng ibang anyo. Nabawasan na ang mga digmaan sa pagitan ng mga tribo sa Cordillera ngunit dumami naman ang konsyumer ng aso at lumaganap pa sa buong bansa..

Sa pagkakataong ito, nakasisira hindi lamang sa tunay na kaugalian at tradisyon ng bansa kundi gayundin sa pagtrato at pakikitungo ng mga Pilipino sa bawat isa at pati na rin sa pagtingin sa mga hayop at sa kapaligiran sa pangkalahatan.

Panahon nang pagtuunan ito ng pansin hindi lamang ng mga nagpapatupad ng batas kundi pati na rin ng mga mamamayang Pilipinong konsyumer ng pagkain. Ano ba ang intensyon natin sa ating pagkain?

May mga kaakibat na mga konsepto at prinsipyo - at malalim na kasaysayan mula sa paglilingkod hanggang sa pagsasamantala -  ang bawat pagkaing nakahain sa hapag-kainan.###

Talasangggunian

A. Mga Aklat at Ibang Babasahin

1. Blair and Robertson. Philippine Islands 1493-1803 (Volume 20), pp. 276-279

2. Felix M. Keesing, Taming Philippine Headhunters, A Study of Government and of Cultural Change in Northern Luzon (London: George and Unwin Limited, 1934), pp. 45

3. Virgilio R. Pilapil. Dogtown, USA: An Igorot Legacy in the Midwest. (Heritage, June 1994, Volume 8, Issue 2), p.15, p. 4, 3bw

4. Bing A. Dawang. Dog Eating and My Culture. The Junction, June 2004, p. 2

5. Vincent Cabreza. President Arroyo Defends Dog Eating. Philippine Daily Inquirer, 1 January 2006,  p. A1.

B. Mga Panayam

1. Nita Hontiveros Lichauco. Panayam sa telepono, 45 minuto (New Manila: Enero 20, 2005)

2. Juliet Corazon Patiño. Panayam, 30 minuto ( Quezon City, Enero 16, 2005)

3.  Mila Tienda. Panayam, 60 minuto (San Jose Del Monte City, Bulacan,Disyembre 27, 2004)

4. Text message ni Avelino Cielo (Marso 12, 2006) 

C. Website

1.     www. linisgobyerno.org

2.      Dog,The Other White Meat@Everything2.com

3.     http://en.wikipedia.org/wiki/Horse_meat

4.     An online guide of Philippine History. www. geocities.com/College Park/Pool/1644/precolonial.html

5.     http:// wolf.ok.ac.kr/-annyg/english/e6.htm

6.     Sacla, Wasing. Treasury of Beliefs and Home Rituals. 

7.     http:// new.inq7net/regions/index/ph/index 2 & story_id63272

8.     Cultural imperialism in the Ban of Eating Dogs. Inq7.net (2 February 2006). www. google.com.ph/search?hl=tl&q=dog+eating+philippine+cultural+imperialism&btnG=Hanapin&meta=

------------

[28] Nita Hontiveros Lichauco. Panayam sa telepono, 45 minuto (New Manila: Enero 20, 2005)

[29] Dawang, Bing A. Dog Eating and My Culture.The Junction, June 2004, p. 2.

[30] Cultural imperialism in the Ban of Eating Dogs. Inq7.net (2 February 2006). http://www.google.com.ph/search?hl=tl&q=dog+eating+philippine+cultural+imperialism&btnG=Hanapin&meta=

<PREV | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6

courtesy of Ms. Gloria Esguerra-Melencio

How You Can Help